Grijs werkt
door onze redacteur Ruurd Ubels

Sollicitanten van 45 die worden afgewezen en 55-plussers die door hun baas de deur worden uitgewerkt. Het beeld dat wordt geschetst in het rapport Werkt grijs door?, is niet altijd even leuk. Toch meldt de regiegroep GrijsWerkt in zijn donderdag verschenen conclusies dat we moeten wennen aan meer ouderen op de werkvloer.

Het kabinet wil dat meer mensen aan het werk gaan. Vrouwen, arbeidsgehandicapten en ouderen moeten vaker en langer aan de betaalde baan. Werkt nu nog veertig procent van de 55-plussers, dat percentage wil het kabinet in 2010 opgevoerd hebben naar 45 om zo de kosten van de vergrijzing beter het hoofd te bieden.
De adviesgroep GrijsWerkt zet hoog in met Werkt grijs door? De aow-leeftijd moet omhoog, de extra verlofdagen voor ouder personeel moeten worden afgeschaft en ontslag op je 65e moet geen automatisme meer zijn.
Doorwerken na het 65e levensjaar is een hachelijk punt. Toen VVD-leider Frits Bolkestein er in de jaren negentig over begon, werd hij verguisd. Het ene na het andere kabinet belooft dat er niet gemorreld wordt aan de pensioengerechtigde leeftijd, bang als men is voor boze kiezers.
"Maar als we de aow-leeftijd met een maand per jaar verhogen, is hij over twaalf jaar 66", aldus voorzitter Ed Nijpels van de regiegroep. Helemaal niet zo nieuw, vindt hij. In Duitsland en de VS is hetzelfde systeem een paar jaar geleden al ingevoerd. "En als de bedenkers van de aow in 1955 hun zin hadden gekregen, lag de pensioengerechtigde leeftijd nu al boven de zeventig jaar, want zij wilden de leeftijd met zeven weken per jaar verhogen."

Cultuuromslag
Helder, die Nijpels. Maar begint met zijn eindrapport de discussie niet pas? De taak van GrijsWerkt was de afgelopen drie jaar om werkgevers en werknemers de noodzaak van langer werken bij te brengen, maar van een cultuuromslag bij met name de werkgevers is nog weinig terechtgekomen, schrijft minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) in de begeleidende brief bij het eindrapport. ,,Van de 45-plussers die solliciteert, heeft eenderde de indruk dat hun leeftijd een nadelige rol speelt. Werkgevers zitten niet te wachten op het aannemen van ouderen.''
Maar niet alleen werkgevers, ook werknemersorganisaties zijn niet of nauwelijks bereid mee te denken over doorwerken. Alles wijst erop dat het onderwerp binnen de vakbeweging taboe is verklaard. Een paar jaar geleden liepen werknemers op het Museumplein massaal te hoop en gisteren maakte voorzitter Jaap Jongejan van CNV Bedrijvenbond nog eens gehakt van de ideeën van GrijsWerkt.
"Werknemers die al veertig jaar gebuffeld hebben, zitten echt niet echt te wachten op nog eens vijf jaar langer doorwerken", aldus Jongejan. Genuanceerd is anders. ,,Ik blijf volhouden dat mensen best willen werken. Maar we moeten in Nederland wel rekening houden met omstandigheden die we in voorgaande jaren zelf hebben gecreëerd. (...) Als mensen zestig jaar zijn en er wordt niets gedaan waardoor zij plezier in hun werk kunnen houden of het werk is voor hen niet meer vol te houden, dan helpt geld afpakken echt niet.''

Extra geld
Jongejan heeft geen regiegroep GrijsWerkt nodig. "Het blijft simpel: neem werknemers serieus en zorg voor goede arbeidsomstandigheden." Maar zijn achterban lijkt inmiddels wat genuanceerder met het probleem om te gaan. Een steeds grotere groep realiseert zich dat langer werken normaal wordt, zo blijkt uit cijfers in het rapport Werkt grijs door? Zeker als er wat extra geld tegenover staat, zijn mensen in toenemende mate bereid langer aan het werk te blijven.

Nederlands Dagblad, 9 februari 2008