Laat ook mannen vaker mantelzorgen
Rita van Veen
Mantelzorg is toe aan emancipatie. Uit onderzoek blijkt dat zorgen voor familie en vrienden nog altijd op de schouders van vrouwen rust.
De overheid krijgt van onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam een dringend advies: zorg voor de broodnodige emancipatie in de mantelzorg, zodat vrouwen minder snel overbelast raken.
Dat staat in een rapport dat vandaag tijdens een conferentie in Amsterdam wordt aangeboden aan staatssecretaris Jet Bussemaker van VWS en aan Marijke Vos, wethouder in Amsterdam.
Want mannen lopen nog ver achter met de zorg voor hun naasten. Dat blijkt uit het onderzoek dat de UvA, op verzoek van de gemeente Amsterdam, samen met de Hogeschool van Amsterdam en het Academisch Medische Centrum (AMC) naar mantelzorgers deed. „Mannen houden zich nog wel bezig met de administratie”, zegt Evelien Tonkens, hoogleraar actief burgerschap aan de UvA. „Echt verzorgen, zoals wassen of het huis schoonhouden, dat doen mannen alleen als de partner zorg nodig heeft. Vooral tussen broers en zusters is de taakverdeling nog erg ongelijk.”
Volgens Tonkens komt de ongelijke taakverdeling tussen mannen en vrouwen zowel bij allochtone als autochtone mantelzorgers voor. „Allochtone vrouwen staan er vaker alleen voor, hebben minder steun van professionele zorg. Bovendien hebben sommige allochtone vrouwen als ’nadeel’ dat zij vaak hoger opgeleid zijn dan hun man en de Nederlandse taal beter spreken. Dat is de reden waarom zij ook alle zakelijke dingen regelen, zoals het aanvragen van een indicatie tot het meegaan naar de dokter.” Veel Marokkaanse en Turkse mantelzorgers zijn dan ook zwaar overbelast.
Verontrustend vinden de onderzoekers de positie van lager opgeleide mantelzorgers. „Mensen die zorg nodig hebben, krijgen steeds vaker te maken met een calculerende overheid”, zegt Tonkens. „Burgers moeten meer zelf doen en minder bij de overheid aankloppen. Je moet tegenwoordig dus van goede huize komen om zorg te krijgen. Daar slagen hoger opgeleiden veel beter in. De zorg is het beste geregeld voor mensen die het het minst nodig hebben.”
Mantelzorgers zouden, zo concluderen de onderzoekers, meteen bij een WMO-loket geholpen moeten worden. Stuur ze niet door naar een volgende instantie.
Sinds de invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) moeten gemeenten de mantelzorgers gaan ondersteunen. Want betere ondersteuning van mantelzorgers kan ertoe leiden dat er minder betaalde zorg nodig is.
Maar veel gemeenten weten de mantelzorger nauwelijks te bereiken. De meeste gemeenten hebben steunpunten opgericht waar mantelzorgers op vaste dagen hulp kunnen vragen. Bijvoorbeeld voor het aanvragen van hulpmiddelen, het inschakelen van vrijwilligers, het krijgen van respijtzorg of het aanvragen van vergoedingen.
Hoogleraar Evelien Tonkens: „Echt verzorgen, zoals wassen en het huis schoonmaken, doen mannen alleen als hun partner zorg nodig heeft.”